كمتر از 15 درصد جمعیت دنیا چپ‌دست هستند. اگرچه عوامل ژنتیكی به عنوان عامل اصلی چپ‌دستی یا راست‌دستی افراد شناخته می‌شوند، اما بدون تردید این صفت نیز مانند بسیاری از دیگر صفات می‌تواند نتیجه تاثیر متقابل عوامل ژنتیكی و محیطی باشد.

برخی افراد به طور مطلق چپ‌دست هستند و در مقابل افرادی هستند كه در انجام بعضی كارها استفاده از دست راست را به دست چپ ترجیح می‌دهند. این صفت از جمله صفات اختصاصی انسان هاست و در دیگر موجودات ویژگی مشابهی وجود ندارد.

از این‌رو بسیاری از دانشمندانی كه در این زمینه به تحقیق پرداخته‌اند علت اصلی تظاهر چنین صفاتی را همچون خصوصیاتی نظیر زبان یا تكلم، تكامل یافته‌تر بودن انسان‌ها در مقایسه با دیگر موجودات می‌دانند. معمولا پردازش زبان در نیمكره چپ مغز انجام می‌شود. مسئولیت كنترل نیمه راست بدن نیز به عهده نیمكره چپ مغز است.

 

از این‌رو به نظر می‌رسد علت اصلی چپ‌دستی یا به عبارتی غالب شدن نیمكره راست مغز بر نیمكره چپ برای كنترل فعالیت‌های بدن ریشه در تغییراتی دارد كه موجب شده است نیمكره چپ مغز مسئولیت پردازش زبان را به عهده گیرد. بررسی‌های انجام شده نشان می‌دهد احتمال تولد كودكان چپ‌دست در خانواده‌هایی كه یكی از والدین یا اقوامشان چپ‌دست بوده به مراتب بیشتر است. اگرچه عوامل محیطی نیز می‌تواند این ویژگی را تا حدودی تحت تاثیر قرار دهد، اما حقیقت این است كه ترجیح استفاده از یك دست از دوران جنینی و از داخل رحم مادر آغاز می‌شود.

اما ممكن است در مراحل بعدی زندگی در نهایت نیمكره چپ مغز كه نیمه راست بدن را كنترل می‌كند بر نیمكره راست غلبه كند. به گفته محققان حتی اگر نیمكره راست مغز فاتح میدان باشد و فرد چپ دست شود، نیمكره چپ مغز همچنان فعال باقی می‌ماند و مسئولیت كنترل بعضی فعالیت‌ها و از جمله پردازش زبان را به عهده دارد.این در حالی است كه در افراد راست دست پردازش زبان تنها در نیمكره چپ مغز انجام می‌شود و نیمكره راست هم تنها فعالیت‌های دیگر را كنترل می‌كند. با توجه به آنچه گفته شد می‌توان به این نتیجه رسید كه در افراد چپ‌دست در مقایسه با افرادی كه ترجیح می‌دهند از دست راستشان برای انجام كارهای مختلف استفاده كنند، ساختارهای عصبی ارتباطی پیچیده تری وجود دارد و به همین سبب توانایی‌های این دو گروه در مقایسه با هم قدری متفاوت است.

 

معمولا افراد چپ دست در زمینه‌هایی كه نیازمند رهبری است توانمندتر هستند و بهتر عمل می‌كنند. گرچه در گذشته والدینی كه فرزند چپ‌دست داشتند تلاش می‌كردند فرزندشان را به استفاده از دست راست عادت دهند اما امروزه این ویژگی به عنوان یك صفت اختصاصی برای گروهی از افراد پذیرفته شده است.

 منبع: جام جم