در گذشته اغلب پدر و مادرها تا زمان تولد فرزندشان از جنسیت آن بی‌اطلاع بودند و هیچ مادری نمی‌دانست ممكن است فرزندش به ناهنجاری مادرزادی مبتلا باشد. اما امروزه با استفاده از روش سونوگرافی انجام همه این كارها یعنی تعیین جنسیت و تشخیص بیماری‌ها براحتی امكان‌پذیر است. در علم مامایی، سونوگرافی مهم‌ترین روش تشخیصی است.

در روش جدید سونوگرافی با عنوان سونوگرافی چهاربعدی، زمان به عنوان یك متغیر جدید به مجموعه متغیرهایی كه وضعیت جنین را مورد بررسی قرار می‌دهد افزوده شده است. در این روش از وضعیت جنین تصاویر رنگی ثبت می‌شود و تماشای این تصاویر شبیه به یك فیلم از جنین در حال رشد در داخل رحم مادر است. اما در حقیقت مجموعه تصاویری كه در قالب یك فیلم ثبت می‌شود یك فیلم واقعی نیست بلكه در حقیقت فرآیند تفسیر امواج فراصوتی است كه توسط جنین منعكس می‌شود. برای انجام سونوگرافی از یك ابزار كاوشگر دستی (Prob) استفاده می‌شود كه روی شكم حركت داده می‌شود. این ابزار، امواج فراصوتی را پس از عبور از شكم مادر به جنین منتقل كرده و پس از بازتاب این امواج توسط جنین، اطلاعات دریافتی از طریق امواج را به تصویر تبدیل می‌كند. اگرچه در روش سونوگرافی چهاربعدی نتیجه كار به صورت مجموعه‌ای از تصاویر رنگی متحرك ارائه می‌شود، اما دستگاه سونوگرافی برای دستیابی به این نتایج از هیچ ابزار ویژه نوری استفاده نمی‌كند، بلكه تنها منبع اطلاعاتی، امواج صوتی بازتاب شده توسط جنین است. بنابراین تردیدی نیست كه این روش هیچ پیامد جانبی برای مادر و جنین به همراه نخواهد داشت.

دستگاه فرستنده امواج فراصوتی، امواج را با شدت مشخصی از طریق شكم مادر به جنین منتقل می‌كند. منبع امواج زاویه تابش را در هر ثانیه چندین بار تغییر می‌دهد تا تصویری سه‌بعدی از جنین ثبت شود. امواج پس از برخورد به جنین بازتابیده شده و در آخرین مرحله امواج بازتابیده شده مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته و براساس این اطلاعات تصاویری حقیقی از جنین ثبت می‌شود.

در سال‌های اخیر پیشرفت‌های قابل ملاحظه‌ای در روش‌های انجام سونوگرافی به دست آمده است. در علم مامایی سونوگرافی دو بعدی در مقایسه با دیگر روش‌های سه‌بعدی و چهاربعدی كه از جمله روش‌های نوین است از اولویت بیشتری برخوردار است. اگرچه در این روش تصاویر ثبت شده خیلی واضح نیست اما با توجه به این‌كه این روش ثبت تصاویر مقطعی از جنین در زوایای مختلف را امكان‌پذیر می‌سازد، اغلب پزشكان انجام سونوگرافی به روش دوبعدی را به روش‌های مدرن ترجیح می‌دهند و بر این باورند كه به كمك این روش می‌توانند بافت‌ها و قسمت‌های داخلی بدن را با دقت بیشتری مورد بررسی قرار دهند. سونوگرافی سه‌بعدی امكان تشخیص ویژگی‌های ظاهری چهره و هرگونه ناهنجاری در اندام‌های مختلف بدن جنین را فراهم می‌كند و تصویر ثبت شده نتیجه كنار هم قرار گرفتن مجموعه‌ای از تصاویر مقطعی گرفته شده به صورت موازی است كه براساس محاسبات ریاضی پردازش شده و تصویری سه‌بعدی از جنین را تشكیل می‌دهند. اما ویژگی منحصر به فرد سونوگرافی چهاربعدی این است كه در این روش پردازشگرهایی بسیار سریع و پیشرفته در كسری از ثانیه چند تصویر سه‌بعدی از جنین ثبت می‌كنند كه در نهایت این تصاویر در قالب یك فیلم متحرك به نمایش درمی‌آید.

منبع: جام جم